ZZP in de Schoonmaakbranche in 2026: hoe kijken overheid en Belastingdienst naar zelfstandigen?

De manier waarop zelfstandigen in de schoonmaakbranche werken, staat ook in 2026 nadrukkelijk in de belangstelling. In verschillende publicaties en beleidsstukken geven overheidsinstanties aan dat zij kritisch kijken naar arbeidsrelaties, met name in sectoren waar het risico op schijnzelfstandigheid groter wordt geacht.

In deze blog delen wij een beschouwend overzicht van hoe de Belastingdienst en de overheid het werken als zzp’er in de schoonmaak in 2026 benaderen. De informatie is gebaseerd op openbare communicatie en beleidslijnen, en is bedoeld om inzicht te geven – niet om definitieve conclusies te trekken.

Handhaving op schijnzelfstandigheid in 2026

De Belastingdienst heeft in eerdere communicatie aangegeven dat zij sinds 1 januari 2025 weer actiever toezicht houdt op arbeidsrelaties tussen opdrachtgevers en zelfstandigen. Deze lijn wordt in 2026 voortgezet.

Daarbij wordt vanuit de Belastingdienst benadrukt dat niet alleen contracten van belang zijn, maar vooral de feitelijke manier waarop wordt samengewerkt. De dagelijkse praktijk weegt zwaar in de beoordeling.

In overheidsuitingen wordt daarnaast aangegeven dat er aandacht is voor begeleiding en gesprekken met opdrachtgevers, maar dat dit niet betekent dat situaties zonder risico zijn. Wanneer sprake lijkt te zijn van opzet of grove nalatigheid, kunnen correcties of maatregelen volgen.

Voor zzp’ers in de schoonmaak betekent dit dat opdrachtgevers vaker kritisch kijken naar de manier waarop werkzaamheden worden uitgevoerd en vastgelegd.

Wanneer wordt iemand gezien als zelfstandig ondernemer?

Volgens uitleg van de Belastingdienst bestaat er geen vaste lijst met voorwaarden waaraan iemand moet voldoen om als zelfstandige te worden aangemerkt. In plaats daarvan wordt gekeken naar het totaalbeeld van de arbeidsrelatie.

In toelichtingen vanuit de overheid worden onder meer de volgende aandachtspunten genoemd:

• de mate waarin wordt gewerkt voor eigen rekening en risico

• het hebben van meerdere opdrachtgevers

• de vrijheid om werkzaamheden zelf in te richten

• de mogelijkheid tot vervanging

• de mate van aansturing door de opdrachtgever

• of iemand organisatorisch onderdeel is van het bedrijf van de opdrachtgever

In sectoren zoals de schoonmaak wordt in algemene publicaties vaak gewezen op vaste roosters, langdurige inzet bij één opdrachtgever en directe dagelijkse aansturing als aandachtspunten bij de beoordeling.

Zelfstandigenaftrek in 2026: verdere afbouw

In overheidscommunicatie is aangegeven dat de zelfstandigenaftrek in 2026 verder wordt afgebouwd. Volgens de huidige plannen bedraagt deze aftrek € 1.200, mits wordt voldaan aan het gebruikelijke urencriterium van 1.225 uur per kalenderjaar.

Deze afbouw past binnen een bredere beleidslijn waarin het fiscale verschil tussen zelfstandigen en werknemers geleidelijk wordt verkleind. Voor veel zzp’ers betekent dit dat fiscale voordelen minder zwaar meewegen in het uiteindelijke inkomen.

De mkb-winstvrijstelling blijft bestaan, maar wordt in officiële uitleg gezien als een aanvulling en niet als vervanging van een gezond tarief en een realistische kostenstructuur.

Wetgeving in ontwikkeling rondom arbeidsrelaties

De overheid werkt aan wetgeving die meer duidelijkheid moet geven over de grens tussen werknemerschap en zelfstandig ondernemerschap. In Kamerstukken en toelichtingen wordt gesproken over het verduidelijken van beoordelingscriteria.

In deze context wordt ook het begrip rechtsvermoeden van werknemerschap genoemd bij lagere tarieven. Deze voorstellen zijn in 2026 nog in behandeling en nog niet definitief vastgesteld.

Wel wordt in beleidsdocumenten aangegeven dat opdrachtgevers en zelfstandigen geacht worden rekening te houden met de richting waarin dit beleid zich ontwikkelt, met name in sectoren waar veel met zelfstandigen wordt gewerkt.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): plannen, maar nog geen verplichting

In publicaties van de overheid en de Kamer van Koophandel wordt aangegeven dat een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen nog niet is ingevoerd. De invoering is uitgesteld en de exacte vormgeving is onderwerp van verdere besluitvorming.

Tegelijkertijd wordt benadrukt dat arbeidsongeschiktheid een reëel risico vormt, zeker in fysiek belastende sectoren zoals de schoonmaak. Veel zelfstandigen kiezen er daarom voor om dit risico zelf af te dekken, bijvoorbeeld door middel van een verzekering of het opbouwen van financiële reserves.

Wat wordt in de praktijk vaak gezien als ondernemend werken?

Hoewel iedere situatie anders is, worden in toelichtingen vanuit de overheid regelmatig voorbeelden genoemd van elementen die passen bij zelfstandig ondernemerschap:

• werken met een opdrachtovereenkomst in plaats van een arbeidsovereenkomst

• zelf bepalen hoe het werk wordt uitgevoerd, binnen afgesproken kaders

• gebruikmaken van eigen materialen en middelen waar mogelijk

• een professionele uitstraling met eigen offertes en facturatie

• afspraken over vervanging bij ziekte of afwezigheid

• niet volledig afhankelijk zijn van één opdrachtgever

Deze elementen bieden geen garanties, maar dragen volgens beleidsuitleg wel bij aan het beeld van zelfstandig ondernemerschap.

BTW en schoonmaakdiensten

Bij schoonmaakwerkzaamheden kan in bepaalde situaties het verlaagde btw-tarief van toepassing zijn, met name bij werkzaamheden aan woningen. Dit geldt niet automatisch voor alle soorten schoonmaak of voor alle opdrachtgevers.

De Belastingdienst adviseert om per opdracht te beoordelen welk btw-tarief van toepassing is, zeker wanneer zowel particuliere als zakelijke klanten worden bediend.

Conclusie: ondernemen met aandacht voor context in 2026

De algemene lijn die uit overheidscommunicatie en beleidsstukken naar voren komt, is dat zelfstandig werken in 2026 mogelijk blijft, maar dat duidelijkheid en zorgvuldigheid steeds belangrijker worden.

Voor zzp’ers in de schoonmaak betekent dit dat het verstandig is om niet alleen naar contracten te kijken, maar ook naar de dagelijkse praktijk en de manier waarop het ondernemerschap wordt ingevuld.

Wie zich bewust is van deze aandachtspunten en zijn werkwijze daarop afstemt, kan ook in 2026 blijven ondernemen binnen de kaders zoals die op dit moment worden geschetst.

Disclaimer

Deze blog is bedoeld als informatieve en beschouwende publicatie, gebaseerd op openbare communicatie en beleidsinformatie van onder andere de Belastingdienst, Rijksoverheid, Kamer van Koophandel en parlementaire stukken zoals bekend begin 2026.

De inhoud is geen juridisch, fiscaal of financieel advies. Wet- en regelgeving kan wijzigen en interpretaties kunnen per situatie verschillen. Wij adviseren zzp’ers om altijd zelf aanvullend onderzoek te doen en bij twijfel advies in te winnen bij een deskundige.